ترکیدن پروتز سینه به پارگی یا ایجاد شکاف در پوسته ایمپلنت گفته می‌شود که علائم آن با توجه به نوع پروتز متفاوت است. به طور معمول پروتزهای آب‌نمکی پس از پارگی به‌سرعت خالی می‌شوند و کاهش حجم واضحی ایجاد می‌کنند، اما پارگی پروتز سیلیکونی ممکن است بدون نشانه مشخص باشد و تنها در تصویربرداری تشخیص داده شود پس هرگونه تغییر شکل، سفتی یا عدم تقارن سینه لزوما به معنای پارگی پروتز نیست و می‌تواند علت‌های دیگری داشته باشد. در چنین شرایطی، معاینه توسط جراحانی مانند دکتر مهران نوری و انجام تصویربرداری مناسب، به تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان کمک می‌کند.
علائم ترکیدن پروتز سینه
نشانه‌های پارگی پروتز با توجه به آب‌نمکی یا سیلیکونی بودن آن متفاوت است. پروتز آب‌نمکی پس از پارگی با کاهش محسوس حجم سینه همراه می‌شود، درحالی‌که پارگی نوع سیلیکونی ممکن است بدون علامت واضح رخ دهد. به همین دلیل پس از جراحی پروتز سینه هرگونه تغییر جدید در فرم، حجم یا بافت سینه باید توسط جراح بررسی شود؛ زیرا این علائم همیشه به معنای پارگی نیستند و ممکن است علت دیگری داشته باشند.
- کاهش حجم یا خالی‌شدن تدریجی یک سینه، بیشتر در پروتز سالین
- ایجاد عدم تقارن تازه بین دو پستان
- تغییر شکل، چین‌خوردگی یا افتادگی غیرعادی سینه
- سفتی، فشار، حساسیت یا درد مداوم در پستان
- تورم، التهاب، قرمزی یا گرمی پوست، به‌ویژه همراه با درد
- احساس توده، گره یا تغییر بافت اطراف پروتز
- بزرگ‌شدن غدد لنفاوی زیر بغل یا احساس توده در این ناحیه
نکته: وجود این علائم به‌تنهایی پارگی را ثابت نمی‌کند. برای مثال، سفتی پستان می‌تواند ناشی از انقباض کپسولی باشد و درد ناگهانی گاهی با التهاب، ضربه یا مشکلات بافتی ارتباط دارد با این حال نادیده‌گرفتن تغییرات جدید به‌ویژه پس از سال‌ها از جراحی اصلا مناسب نیست.
علت پارگی یا ترکیدن پروتز سینه
پارگی پروتز سینه می‌تواند در اثر فرسوده‌شدن تدریجی پوسته ایمپلنت، واردشدن فشار شدید یا بروز آسیب در زمان جراحی ایجاد شود. توجه داشته باشید که احتمال این اتفاق در همه افراد یکسان نیست و عواملی مانند عمر پروتز، کیفیت آن، نحوه قرارگیری و شرایط بافت سینه بر میزان خطر تاثیر می‌گذارند.
فرسودگی پوسته پروتز
پروتز سینه طول عمر نامحدودی ندارد و ساختار پوسته آن ممکن است در گذر زمان ضعیف‌تر شود، حرکات طبیعی بدن و فشارهای روزمره می‌توانند به‌تدریج مقاومت ایمپلنت را کاهش دهند. هرچه مدت بیشتری از جراحی گذشته باشد، احتمال آسیب‌دیدگی پروتز نیز بیشتر می‌شود به همین دلیل، معاینات دوره‌ای حتی در نبود علائم اهمیت دارند.
ضربه شدید یا فشار قابل‌توجه
تصادف، سقوط یا واردشدن ضربه مستقیم و شدید به قفسه سینه می‌تواند به پروتز آسیب برساند ولی فشارهای عادی روزمره منجر به پارگی نمی‌شوند پس از هر حادثه‌ای که با درد، تورم یا تغییر شکل سینه همراه باشد، باید پروتز بررسی شود چرا که تشخیص زودهنگام می‌تواند از گسترش عوارض جلوگیری کند.
آسیب‌دیدگی حین جراحی
در موارد محدودی، پوسته ایمپلنت ممکن است هنگام قراردادن آن در بافت سینه به دلیل تماس با ابزار جراحی، فشار بیش از اندازه یا عبور پروتز از برش نامتناسب دچار آسیب شود که آن هم بلافاصله قابل تشخیص نیست و مدتی بعد آشکار می‌شود پس انتخاب جراح باتجربه و تکنیک مناسب احتمال چنین مشکلی را کاهش میدهد.
تاخوردگی و فشار مداوم روی پروتز
اگر پوسته پروتز در بخشی از سینه به‌طور مداوم چین بخورد، فشار بیشتری در همان نقطه ایجاد می‌شود و تکرار این وضعیت ممکن است به نازک‌شدن پوسته و ایجاد شکاف منجر شود پس انتخاب نامناسب اندازه ایمپلنت، فضای ناکافی یا جابه‌جایی پروتز می‌تواند در بروز این مشکل موثر باشد.
انقباض کپسولی شدید
بدن پس از جراحی، به‌طور طبیعی لایه‌ای از بافت اسکار را در اطراف پروتز تشکیل میدهد، اگر این لایه بیش از حد سفت و منقبض شود، فشار غیرطبیعی بر ایمپلنت وارد خواهد کرد که مهم‌ترین علائم آن درد، سفتی و تغییر فرم سینه است حتی در موارد شدید فشار مداوم احتمال آسیب‌دیدگی پوسته پروتز را افزایش میدهد.
پارگی پروتز چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص پارگی پروتز سینه ابتدا با معاینه دقیق و بررسی تغییراتی مانند کاهش حجم، عدم تقارن، سفت‌شدن، درد یا تغییر فرم سینه انجام می‌شود. در پروتزهای آب‌نمکی، خالی‌شدن ایمپلنت باعث کوچک‌شدن واضح سینه می‌شود و تشخیص را آسان‌تر می‌کند بااین‌حال، پارگی پروتز سیلیکونی ممکن است هیچ نشانه ظاهری مشخصی ایجاد نکند و تنها بر اساس معاینه قابل تأیید نباشد.
در صورت مشکوک‌بودن به پارگی، جراح برای بررسی وضعیت پوسته و مواد داخل پروتز از روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی یا MRI کمک می‌گیرد. توجه داشته باشید که سونوگرافی برای ارزیابی اولیه مناسب است اما در موارد نامشخص یا احتمال پارگی خاموش پروتز سیلیکونی، MRI اطلاعات دقیق‌تری ارائه میدهد و این موضوع بعد از معاینه و تصویربرداری مشخص می‌شود.
بعد از ترکیدن پروتز سینه چه باید کرد؟
در صورت مشاهده علائمی مانند کاهش حجم، تغییر فرم، سفتی، درد یا عدم تقارن ناگهانی سینه‌ها، بهتر است بدون دست‌کاری و ماساژ ناحیه به جراح پلاستیک مراجعه کنید. پزشک پس از معاینه، برای بررسی سلامت پوسته پروتز و احتمال نشت مواد داخل آن، انجام سونوگرافی یا MRI را توصیه کند. تشخیص دقیق اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پارگی پروتز سیلیکونی گاهی بدون تغییر ظاهری مشخص رخ میدهد.
پس از تایید پارگی، پروتز آسیب‌دیده معمولاً با جراحی خارج می‌شود و امکان تعویض آن با ایمپلنت جدید نیز بر اساس شرایط بیمار بررسی خواهد شد. اگر مواد سیلیکونی به بافت‌های اطراف نشت کرده باشند، جراح ممکن است ژل خارج‌شده و بخشی از کپسول اطراف پروتز را نیز بردارد پس داشتن درد شدید، تورم ناگهانی، قرمزی، گرمی پوست یا تب نیازمند مراجعه سریع به پزشک است.
چه زمانی برای پارگی پروتز سینه باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده کاهش ناگهانی حجم سینه، تغییر فرم، عدم تقارن جدید، سفتی، تورم یا درد غیرمعمول، باید در اولین فرصت به جراح پلاستیک مراجعه کنید البته توجه داشته باشید که این علائم همیشه نشان‌دهنده پارگی نیستند اما برای تشخیص علت به معاینه و گاهی سونوگرافی یا MRI نیاز دارند. دکتر مهران نوری بهترین جراح پلاستیک با بررسی وضعیت پروتز و بافت اطراف آن، می‌تواند روش مناسب پیگیری یا درمان را مشخص کند پس درد شدید، قرمزی، گرمی پوست، تب یا تورم ناگهانی مهم‌ترین علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند.
سوالات متداول درباره ترکیدن پروتز سینه
نه همیشه. پارگی پروتز سالین بیشتر با کاهش حجم همراه است و پارگی سیلیکونی می‌تواند بدون درد و علامت واضح باشد. درد، حساسیت یا سفتی جدید باید بررسی شود اما به‌تنهایی ثابت‌کننده پارگی نیست.
در بسیاری از موارد بررسی هر دو پروتز اهمیت دارد اگر پروتزها هم‌زمان گذاشته شده باشند و از یک نوع باشند یا فرد به تقارن ظاهری اهمیت داشته باشد، تعویض هم‌زمان هر دو لازم است.
ماموگرافی استاندارد با اطلاع‌دادن وجود پروتز و استفاده از تکنیک مناسب انجام می‌شود و احتمال آسیب به پروتز هم در آن بسیار پایین است، اما باید پیش از تصویربرداری، وجود ایمپلنت و هر علامت جدید را به مرکز تصویربرداری اطلاع دهید.
خیر، برخلاف محلول آب‌نمک موجود در پروتزهای سالین، ژل سیلیکون به‌راحتی توسط بدن جذب نمی‌شود و ممکن است در کپسول بافتی اطراف ایمپلنت باقی بماند یا به بافت‌های مجاور نفوذ کند. پس از تایید پارگی، جراح با توجه به میزان نشت، وضعیت کپسول و شرایط بیمار، درباره زمان و روش خارج‌کردن یا تعویض پروتز تصمیم می‌گیرد.
جمع‌بندی
ترکیدن پروتز سینه ممکن است با کاهش محسوس حجم و تغییر فرم سینه همراه باشد یا در برخی موارد، بدون علامت مشخصی رخ دهد. نوع پروتز، سالین یا سیلیکونی بودن آن، علت احتمالی پارگی و نتیجه تصویربرداری، در انتخاب روش درمان نقش مهمی دارند. در صورت مشاهده درد، سفتی، تورم، تغییر شکل یا عدم تقارن جدید در سینه‌ها، مراجعه به جراح پلاستیک ضروری است. دکتر مهران نوری پس از معاینه و بررسی نتایج تصویربرداری، می‌تواند درباره خارج‌کردن یا تعویض پروتز و زمان مناسب انجام آن تصمیم‌گیری کند.
